د حقوقو د عمومی ریاست لنډه پیژندنه - دعدلیی وزارت - دافغانستان اسلامی جمهوریت

د حقوقو د عمومی ریاست لنډه پیژندنه

دغه رياست حقوقي مسايل چي د خلکو لخوا وړاندي کيږي او د افرادو دحقوقي معلوماتو دلوړولو لپاره د يوه رياست په توګه په دغه وزارت کي فعاليت کوي.

ددغي رياست سترو وظايف عبارت دي له:

  • له شتمني، کار، کورني او د اتباعو‍ نورو مدني حقوقو دهغوي د شکاياتو پربنسټ دفاع کول، دمحکمو صادرشوي فيصلو دمدني حقوق د منازعاتو د تطبيقولو په اړه، تدابير نيول
  •  د وګړو حقوقي معلومات او پوهي کچه د لوړولو لپاره هلي ځلي کول

د دعواوي اصحابو دحقوقي قضيو په ولسواليو، دولاياتوپه مرکز اود عدليي  په وزارت کي تعقيب او د اسناد، مدارک او شرعي او قانوني دلايلو د نظر په درلودلو سره فيصلي او د دواړو خواوو قناعت اخيستل کيږي. البته د قانوني او شرعي سندونو او مدارکو د نشتوالي په صورت او يا په حقوقي قضيوکي د دواړوخواوودنه قناعت وړپه صورت  محکموته ليږل، او دهغوي په واسطه تعقيب او قانوني او شرعي مرحلوته به وسپارل شي.

دغه رياست زيارباسي چي دحقوقي ورکشاپونو او نور تعليمي موادو په لاراچولو سره، او همدارنګه د رسنيو د پاره حقوقي پروګرامونو جوړول، د نشريي لپاره حقوقي برنامي په لاس نيول، د حقوقي پوسترونو او پلاکارتونو تيارول اوهغي ويشل سره کټور برخه د وګړو د حقوقي پوهي لوړوالو په اړه ولري.

ددغه رياست دمدني حقوق دکارپوهانو دبورد آمريت په لاندي ډول دي:

الف: املاکي کميته چي لاندي وظايف په غاړه لري:

  •  رسيدلي املاکي عرايضوته رسيدل
  • په املاکي موضوعاتو کي د حقوقي قضيو په اړه خپل نظراوراپور وړاندي کول
  • په املاکي برخو کي حقوقي دوسيو چي له ولاياتو څخه د نظر اخيستلو لپاره راځي،  لوستل او ارزيابي کول
  • د محاکمو د شرعي اسناد او نهايي فيصلو د تطبيق او تنفيذولو لپاره د کميتي غړي برخه اخيستل.
  • په ولايات او ولسواليو کي د املاکي موضوعاتو په څيړني کي د بورد غړي برخه اخيستل
  • په حقوقي قضيو کي د املاکي برخي د دعوي  دواړو خواوو سولي ته بلل

ب- د ديون او تجارتي کميټي چي لاندي دندي په غاړه لري:

  •  د ديون (پورو) او تجارتي برخو شکايات او عرايضو ته رسيدل
  • د قانون په احکام کي د پورورکونکي ثابت حقوقو لاس ته راوړل
  • دواړو خواوو سولي ته دعوتول او دهغوي په اصلاحي جلسو کي ونډه اخيستل

ج- کورني کميټي لاندي دندي لري:

  • دکورني مسايل او موضاعاتو په اړه دحقوقي عرايضو او دوسيو لټول
  • د ماشومانو دحضانت او روزلو په مسايلو کي رسيدګي کول
  • ددعوي د حل لپاره  دواړو خوا سولي او جوړي ته هلي ځلي کول

د يادولو وړدي چي دحقوق رياست د هيواد په ۳۴ ولايتونو کي فعاليت کوي او دحقوقو لوي مديريتونو په ټولو ولسوالي په جوړښت کي موجود دي.
پس منظر:
دحقوقو مديريت په ۱۳۰۰ هجري لمريز کال کي دپخواني عدليي وزارت په چوکاټ جوړ شوي. ددغه مديريت د جوړولو مقصد، په حقيقي او حکمي اشخاصوپه اختلافات او قضيوکي رسيدګي کول، دهغي تعقيبول او دسپين ږيرو او قومي مشرانو په واسطه فيصلي کول او ياهغه محکموته سپارل او عادلانه فيصلي ته رسيدل وه. له بله خوا دحقوقي اداري د جوړولومقصد د قومي او قبيلوي منازعاتوڅخه مخنيوي کول، دهيواد دعمومي نظم تامينول، او ذات البيني تشنجات له منځه وړل، وه. البته دوخت په تيريدو او دحقوقي قضيو او اختلافاتو د زيادت والي ، او ددغي استونزود له منځه وړلو لپاره، دهغه وخت حقوقيه مديريت، حقوقي  لوي مديريت ته ارتقا وکړ. مګر په ولايتونو کي حقوقي مامورينو له محکمونه بيل او له مرکزي حقوقود عمومي مديريت لخوا لارښونه او تنظيم کيده.  د وخت په تيريدوسره د اعليحضرت محمد ظاهرشاه د سلطنت په دوره په ۱۳۴۳ کال  د عدليي وزارت د قانون جوړونکي اداري لخوا د حقوق د تحصيلولو قواعد جوړ، او دهغه وخت دپاچا په توشيح سره نافذ او په رسمي جريده کي نشرته وسپارل شو چي تر اوسه  د اجرا وړ دي.