اين رياست جهت رسيدگي به مسايل حقوقي كه از طرف مردم راجع مي شود و بلند بردن معلومات حقوقي افراد بعنوان يكي از رياستهاي اين وزارت فعاليت مي نمايد .
وظايف مهم اين رياست عبارتست از :
• دفاع از حقوق ملكيت، كار، خانواده و ساير حقوق مدني اتباع به اساس شكايت آنان و اتخاذ تدابير جهت تعميل فيصله هاي صادره محاكم راجب به منازعات حقوق مدني .
• تلاش جهت بالا بردن سطح معلومات و آگاهي حقوقي افراد جامعه .
قضایای حقوقی اصحاب دعاوی در ولسوالی ها و مراكز ولایات و وزارت عدلیه پیگیری و با در نظر داشت اسناد، مدارک و دلايل شرعی و قانونی حل و فصل و قناعت طرفین مرفوع میگردد. البته در صورت نبود اسناد و مدارک شرعی و قانونی و یا عدم قناعت طرفین دعوی در قضایای حقوقی به محاكم ارجاع و از طریق محاکم پیگیری و مراحل قانونی و شرعی خود را طی خواهد کرد .
اين رياست تلاش دارد با برگزاري وركشاپ هاي حقوقي و برخي دوره هاي آموزشي، همچنين همكاري در تهيه برنامه هاي حقوقي براي رسانه ها، چاپ نشريه آگاهي حقوقي، تهيه و پخش پوستر و پلاكارتهاي حقوقي نقش موثري در بلند بردن سطح آگاهي هاي حقوقي افراد جامعه داشته باشد .
اين رياست داراي آمريت بورد كارشناسان حقوق مدني به شرح ذيل مي باشد :
الف: کمیته املاکی كه وظايف ذيل را بر عهده دارند :
• رسیده گی به عرایض واصله املاکی .
• ابراز نظر و ارائه گزارش پیرامون قضایای حقوقی در موضوعات املاکی .
• مطالعه وبررسی دوسیه های حقوقی بخش املاکی که از ولایات جهت ابراز نظر مواصلت می ورزد .
• اشتراک اعضای کمیته در تطبیق وتنفیذ اسناد شرعی وفیصله های نهائی محاکم .
• اشتراک اعضای بورد در بررسی موضوعات املاکی در ولایات وولسوالی ها .
• دعوت طرفین دعوی به مصالحه در قضایای حقوقی بخش املاکی .
ب- کمیته دیون و تجارتی كه داراي وظايف ذيل هستند :
• رسیده گی به شکایات و عرایض حقوقی بخش دیون و تجارتی .
• تحصیل حقوق ثابت داین مطابق به احکام قانون .
• دعوت طرفین دعوی به مصالحه و اشتراک در جلسات اصلاحی بين آنان .
ج- کمیته فامیلی داراي وظايف ذيل مي باشد :
• وارسی عرایض و دوسيه هاي حقوقی به ارتباط موضو عات و مسايل فامیلی .
• رسيدگي به مسايل حضانت و سرپرستي اطفال .
• تلاش جهت حل دعوا و دعوت طرفین به صلح و سازش .
• لازم به ذكر است كه رياست حقوق در 34 ولايت كشور فعاليت مي نمايد و مديريت هاي عمومي حقوق در تشكيل تمام ولسوالي ها وجود دارد .
تاريخچه :
در سال ۱۳۰۰ هـ. ش در چوکات وزارت عدلیه وقت مدیریت حقوق ایجاد گرديد. هدف از ایجاد مدیریت حقوق رسیدگی به منازعات و قضایای حقوقی اشخاص حقیقی و حکمی، پیگیری و حل و فصل آن توسط ریش سفیدان و بزرگان قوم بصورت مصالحه و یا احاله به محاکم و حل و فصل عادلانه آن بوده است. از جانبی هدف از ایجاد اداره حقوقیه جلوگیری از کشیدگی های قومی، قبیلوی و دفع تشنجات ذات البینی بمنظور تأمین بهتر نظم عامه در مملکت نيز بود. البته با گذشت زمان و بروز بیشتر قضایا و منازعات حقوقی، جهت رفع اين مشكلات تشکیل مدیریت حقوقیه وقت به مدیریت عمومی حقوق ارتقاء يافت. اما در ولایات ماموریت های حقوق مجزا از محاکم ایجاد و از طریق مدیریت عمومی حقوق مرکزی رهبری و تنظیم میگردید. با گذشت زمان در عهد سلطنت اعلیحضرت محمدظاهرشاه در سال ۱۳۴۳ قانون طرز تحصیل حقوق از جانب اداره قانون گذاری وزارت عدلیه تهیه و با توشیح پادشاه وقت نافذ و در جریده رسمی به نشر رسيد که تا اکنون قابلیت اجرايي دارد .
